Ο καθηγητής που έφυγε για την Αμερική
Ο Geoff Travis γεννήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 1952 στο Stoke Newington του Λονδίνου, γιος ενός πραγματογνώμονα (εκτιμητή ζημιών). Σπούδασε αγγλική φιλολογία στο Churchill College του Κέιμπριτζ και μετά έπιασε δουλειά ως καθηγητής θεατρικής αγωγής σε ένα σχολείο στο Mill Hill.
Στα μέσα των 70s άφησε τη διδασκαλία. Διέσχισε τις ΗΠΑ με ωτοστόπ και στη διαδρομή του έψαχνε δίσκους σε παλαιοπωλεία και παζάρια. Γύρισε στο Λονδίνο με εκατοντάδες βινύλια και μια ιδέα: να ανοίξει ένα δισκάδικο.
Για εκείνη την ιδέα μίλησε το 2009 στον Johnny Marr, τον κιθαρίστα των Smiths, σε μια συνέντευξη για τη βρετανική εφημερίδα Guardian. Είπε ότι ήθελε ένα στέκι για την κοινότητα, όπου θα ανακάλυπτες μουσική που δεν θα έβρισκες σε ένα συνηθισμένο δισκάδικο. Ένας ακόμη βασικός λόγος ήταν να γλιτώσει από τη μοίρα «να πρέπει να δουλεύεις στον πραγματικό κόσμο» ("…to avoid the fate of having to work in the real world").
Ένα μαγαζί στο Ladbroke Grove
Το Rough Trade άνοιξε στις 20 Φεβρουαρίου 1976 στο 202 Kensington Park Road, στο Ladbroke Grove του δυτικού Λονδίνου. Το πρώτο απόθεμα ήταν οι δίσκοι που είχε φέρει ο Geoff Travis από την Αμερική, μαζί με όσους αγόρασε από το Red House, ένα δισκάδικο του Κέιμπριτζ, και από μια αποθήκη στο Willesden.
Το όνομα ο Geoff το πήρε, απ' ό,τι λέγεται, από τους Rough Trade, ένα καναδικό new wave συγκρότημα. Για τη γειτονιά είπε ότι την είχε διαλέξει επειδή ήταν κοντά στο Powis Square, όπου γυρίστηκε μία από τις αγαπημένες του ταινίες, το Performance του 1970 με τον Mick Jagger. Πρότυπο για το μαγαζί ήταν το City Lights, το βιβλιοπωλείο του Σαν Φρανσίσκο όπου σύχναζαν ο Jack Kerouac, ο Allen Ginsberg και οι άλλοι συγγραφείς της beat γενιάς (Beat Generation).
Βέβαια, στην αρχή δεν υπήρχε και πολύς κόσμος για να συναντήσεις. Οι πρώτες μέρες, όπως τις θυμάται ο Geoff Travis στο περιοδικό Classic Pop, ήταν «πολύ χαλαρές» ("Very slow, to begin with"). Ο χώρος έμεινε σχεδόν άδειος τους πρώτους έξι με εφτά μήνες. Ο Geoff παραδέχτηκε αργότερα ότι αυτό δεν τον χαλούσε κιόλας. Κάποια στιγμή μπήκε στο δισκάδικο ο φωτογράφος Mick Rock και άφησε μερικές φωτογραφίες που είχε τραβήξει τον Iggy Pop, τον Lou Reed και τον David Bowie. Κρεμάστηκαν στους τοίχους, ώσπου κάποιος τις έκλεψε.
Το Rough Trade βρισκόταν στην καρδιά μιας από τις μεγαλύτερες κοινότητες μεταναστών από την Τζαμάικα και την υπόλοιπη Καραϊβική στο Λονδίνο, και έγινε σπίτι για τη reggae και το dub. Ο Geoff Travis το έχει πει ξεκάθαρα: «αγαπώ πάρα πολύ τη reggae» ("I love reggae really deeply").
Το punk μπαίνει από την πόρτα
Στον πάγκο, δίπλα στους δίσκους, έκανε την είσοδό του και το punk μέσα από τα fanzines, τα μικρά περιοδικά που έγραφαν και τύπωναν οι ίδιοι οι φαν. Εκεί μπορούσες να βρεις πλέον το Sniffin' Glue του Mark Perry, που από το πρώτο του τεύχος, τον Ιούλιο του 1976, έγραφε ότι είναι «για punks», και το London's Outrage του Jon Savage.
Στο μαγαζί δούλευε πια και ο Steve Montgomery, ο οποίος είχε μπει αρχικά σαν πελάτης, ώσπου λίγο μετά το άνοιγμα ο Geoff του πρότεινε να εργαστεί εκεί. Και κάπως έτσι, έγινε στην πράξη ο δεύτερος υπεύθυνος του Rough Trade, και από τον πάγκο έβλεπε ποιος έμπαινε.
Από την πόρτα περνούσαν ο Joe Strummer των Clash, ο Steve Jones των Sex Pistols και ο Billy Idol. Το πρώτο in-store του Rough Trade (μια εμφάνιση καλλιτέχνη μέσα στο κατάστημα) το έκαναν οι Talking Heads. Ήταν η πρώτη τους επίσκεψη στο Λονδίνο και «δεν ήταν κανείς άλλος εκεί» ("…nobody else was there"), θυμάται ο Geoff Travis. Τα μέλη του συγκροτήματος ήπιαν ένα τσάι και χάζεψαν τα ράφια. Με τους Ramones τα πράγματα ήταν αλλιώς: γύρω τους έγινε χαμός.
Τον Ιανουάριο του 1977 οι Buzzcocks από το Μάντσεστερ κυκλοφόρησαν μόνοι τους το πρώτο τους EP, το Spiral Scratch, με δικά τους χρήματα και χωρίς τη βοήθεια των καθιερωμένων εταιρειών. Το Rough Trade πήρε αντίτυπα και τα πούλησε στο μαγαζί, και ο δίσκος έφτασε να πουλήσει χιλιάδες. Ο Geoff Travis το λέει χωρίς περιστροφές: ήταν «μεγάλη καμπή για την ανεξάρτητη μουσική κουλτούρα» ("a big turning point in independent music culture").
RT001
Κάποια μέρα μπήκαν στο μαγαζί οι Métal Urbain, ένα από τα πρώτα punk συγκροτήματα της Γαλλίας, που είχε σχηματιστεί στο Παρίσι το 1976. Δίπλα στις κιθάρες έβαζαν ηλεκτρονικά τύμπανα και synths. Είχαν ένα κομμάτι έτοιμο και ρώτησαν αν το Rough Trade μπορούσε να τους το τυπώσει σε βινύλιο. Ο Geoff Travis και η παρέα του δέχτηκαν.
Το «Paris Maquis» κυκλοφόρησε το 1977 με κωδικό RT001 και έγινε ο πρώτος δίσκος της νέας δισκογραφικής Rough Trade. Το 1978 ακολούθησαν το «Pablo Meets Mr Bassie» του Τζαμαϊκανού μουσικού της reggae Augustus Pablo, το Extended Play, το πρώτο EP των Cabaret Voltaire από το Σέφιλντ, και το «Alternative Ulster» των Stiff Little Fingers από το Μπέλφαστ.
Ανάμεσα στους πελάτες εκείνης της εποχής ήταν και ο David Bowie, που μπήκε μια μέρα απροειδοποίητα. Δεν πλησίασε καν τον πάγκο· έστειλε τον άνθρωπό του και στάθηκε λίγο πιο πίσω. Αγόρασε μερικούς από τους πρώτους ηλεκτρονικούς δίσκους, μεταξύ αυτών και το Extended Play των Cabaret Voltaire, το EP με το «Do the Mussolini (Headkick)» που είχε βγάλει το ίδιο το Rough Trade. «Μας έκανε πραγματικά εντύπωση» ("we were really impressed"), θυμάται ο Geoff Travis.
Ο Richard Scott, ο τρίτος άνθρωπος της ομάδας από τον Ιούνιο του 1977, θα γινόταν ο αρχιτέκτονας ενός σχεδίου: να έφταναν τέτοιοι δίσκοι σε όλη τη Βρετανία, χωρίς να περνούν από τις μεγάλες εταιρείες.
To be continued…
Στο Μέρος 2: η διανομή, το Cartel και το πρώτο ανεξάρτητο άλμπουμ που μπήκε στο Top 20.