Ένα single από το Μπέλφαστ
Τον Μάρτιο του 1978 οι Stiff Little Fingers, ένα punk συγκρότημα από το Μπέλφαστ, κυκλοφόρησαν το πρώτο τους single, το «Suspect Device». Το έβγαλαν μόνοι τους στη δική τους μικρή εταιρεία, τη Rigid Digits. Ο John Peel το έπαιζε ξανά και ξανά στην εκπομπή του στο BBC και εκεί το άκουσε και ο Geoff Travis. Παρήγγειλε αντίτυπα για το μαγαζί και το έστειλε σε δισκάδικα σε όλη τη χώρα μέσα από το νέο δίκτυο διανομής του Rough Trade. Έναν μήνα αργότερα το single ξανακυκλοφόρησε με τη στήριξη της εταιρείας και πούλησε πάνω από 30.000 αντίτυπα.
Το μαγαζί στο Kensington Park Road ήταν και σημείο συνάντησης για όσους ήθελαν να βγάλουν δίσκο. Μια μέρα ο Daniel Miller έφερε στο Rough Trade μια κασέτα με το δικό του υλικό. Εκεί έπαιζε όλη μέρα ένα παλιό reggae sound system, τόσο δυνατά που δεν άκουγες τίποτε άλλο. Από αυτό ακούστηκε η κασέτα του Miller και άρεσε και στους πελάτες. Όπως λέει ο Geoff Travis, εκείνη η στιγμή έδωσε στον Miller το θάρρος να αρχίσει να βγάζει δίσκους. Το 1978 ίδρυσε τη δική του δισκογραφική, τη Mute, που αργότερα έγινε το σπίτι των Depeche Mode.
Πίσω από το δίκτυο διανομής βρισκόταν ο Richard Scott, που είχε μπει στην ομάδα τον Ιούνιο του 1977. Τα μικρά δισκάδικα ήθελαν να δουλεύουν με λίγους διανομείς και όχι με δεκάδες μικρές εταιρείες. Έτσι κάποιοι ανεξάρτητοι διανομείς συμφώνησαν να διακινούν ο ένας τους δίσκους του άλλου. Ο καθένας κάλυπτε τη δική του περιοχή: το Rough Trade το Λονδίνο, η Red Rhino την Υόρκη (York), το Probe το Λίβερπουλ και το Revolver το Μπρίστολ. Η Fast Forward είχε το Εδιμβούργο, η Backs το Norwich και η Nine Mile το Leamington Spa. Με τα χρόνια το δίκτυο έγινε γνωστό ως Cartel και αρχιτέκτονάς του ήταν ο Scott.
Inflammable Material
Στις 2 Φεβρουαρίου 1979 το Rough Trade κυκλοφόρησε το Inflammable Material, το πρώτο άλμπουμ των Stiff Little Fingers. Στην παραγωγή ήταν ανάμεσα σε άλλους ο Geoff Travis και ο Mayo Thompson, Αμερικανός μουσικός των Red Crayola που είχε γίνει μέλος της ομάδας. Ο δίσκος έφτασε στη 14η θέση του βρετανικού album chart. Ήταν το πρώτο άλμπουμ ανεξάρτητης εταιρείας που μπήκε στο Top 20.
Χωρίς αφεντικά
Το ίδιο το Rough Trade δούλευε ως κολεκτίβα από το ξεκίνημα μέχρι και τις αρχές των 80s. Δεν υπήρχαν ούτε αφεντικά ούτε ιεραρχία και όλοι έπαιρναν τα ίδια χρήματα. Ο Geoff Travis πάντως δεν θυμάται ατελείωτες συνελεύσεις και λέει ότι αυτό που κρατούσε την ομάδα μαζί ήταν η δουλειά.
Δουλειά που ήταν συχνά και χειρωνακτική: η Ana da Silva των Raincoats και μέλη των Marine Girls βοηθούσαν να φορτώνονται οι κούτες με τους δίσκους στα φορτηγά. Οι μουσικοί γνωρίζονταν μεταξύ τους και έκαναν συμμετοχές ο ένας στους δίσκους του άλλου. Ο Mayo Thompson έκανε μαζί με τον Geoff παραγωγή σε δίσκους των Raincoats και των Fall. Ο Robert Wyatt, πρώην ντράμερ των Soft Machine, ανέβηκε να τραγουδήσει σε μια συναυλία των Raincoats. Ήταν η πρώτη φορά εδώ και καιρό που εμφανιζόταν ζωντανά.
Στο ρόστερ υπήρχαν πολλές γυναίκες. Άλλες εταιρείες έλεγαν ότι δεν χρειάζονται δεύτερη γυναίκα καλλιτέχνιδα αφού έχουν ήδη μία. Στο Rough Trade δεν έβλεπαν κανέναν λόγο οι γυναίκες να μην είναι εξίσου καλές στη μουσική με τους άντρες, λέει ο Geoff Travis. Όσο για τη φήμη ότι ήταν μια παρέα χίπηδων, απαντά ότι η πραγματικότητα ήταν πιο πεζή: πολλή σκληρή δουλειά.
Ένα chart για τους ανεξάρτητους
Το βρετανικό chart μετρούσε τότε κυρίως πωλήσεις από μεγάλες αλυσίδες και όχι από τα μικρά δισκάδικα όπου πουλιόνταν οι ανεξάρτητοι δίσκοι. Ο Iain McNay της Cherry Red πρότεινε λοιπόν στο εμπορικό περιοδικό Record Business ένα ξεχωριστό chart, το Independent Chart, μόνο για δίσκους ανεξάρτητων εταιρειών. Το πρώτο δημοσιεύτηκε στις 19 Ιανουαρίου 1980. Στην κορυφή των singles ήταν το «Where's Captain Kirk?» των Spizzenergi, που είχε βγάλει το Rough Trade τον Δεκέμβριο του 1979.
Χάρη στο Cartel ένα συγκρότημα δεν χρειαζόταν πια μεγάλη εταιρεία για να φτάσει στα charts. Ο Geoff Travis το συνοψίζει έτσι: «παρακάμψαμε την ανάγκη να υπογράψει κανείς σε μεγάλη εταιρεία» ("We short-circuited the need for anyone to sign to a major").
Το ρόστερ
Τον Φεβρουάριο του 1980 κυκλοφόρησε το Colossal Youth των Young Marble Giants από το Κάρντιφ. Ήταν το μοναδικό τους άλμπουμ. Το Rough Trade έβγαζε ακόμη δίσκους των Raincoats, των Fall, των Scritti Politti και των Swell Maps. Για τον Geoff Travis αυτή η post-punk περίοδος είναι εκείνη για την οποία η εταιρεία είναι πιο γνωστή. Όπως λέει, Αμερικανοί μουσικοί αναφέρουν τους δίσκους των Young Marble Giants και των Raincoats ως πολύ σημαντικούς για τους ίδιους. Τα χρήματα όμως δεν έφταναν για να κρατήσει το Rough Trade όλους τους καλλιτέχνες του. Οι Scritti Politti έφυγαν για τη Virgin και οι Aztec Camera για τη Warner.
Τον Αύγουστο του 1982 το Rough Trade έβγαλε το «Shipbuilding» του Robert Wyatt. Το τραγούδι το έγραψαν ο Elvis Costello και ο Clive Langer για τον πόλεμο των Φόκλαντ. Ξανακυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 1983, στην πρώτη επέτειο του πολέμου, και έφτασε στην 35η θέση του βρετανικού singles chart, του κανονικού και όχι μόνο των ανεξάρτητων. Έγινε έτσι το πρώτο single του Rough Trade που έμπαινε στο Top 40.
Η κασέτα
Μια Παρασκευή την άνοιξη του 1983 δύο νεαροί από το Μάντσεστερ κατέβηκαν στο Λονδίνο και πήγαν στα γραφεία του Rough Trade, που ήταν πια χωριστά από το μαγαζί. Ήταν ο κιθαρίστας και ο μπασίστας μιας καινούργιας μπάντας. Ο Geoff Travis ήταν πνιγμένος στη δουλειά και τον περίμεναν ώρες. Τελικά τον στρίμωξαν στην κουζίνα και ο κιθαρίστας του έδωσε μια κασέτα. «Άκου αυτό. Δεν είναι μια οποιαδήποτε κασέτα» ("Listen to this. It's not just any tape"), θυμάται ο Geoff.
Ο κιθαρίστας λεγόταν Johnny Marr. Στην κασέτα υπήρχαν δύο τραγούδια: μια ζωντανή εκτέλεση του «Handsome Devil» και ένα κομμάτι με τίτλο «Hand in Glove».
To be continued…
Στο Μέρος 3: η κορυφή και η πτώση.