Μια δισκογραφική για εξάσκηση
Στη Γλασκώβη, στα μέσα των 90s, υπήρχε ένα κολέγιο που μάθαινε στους φοιτητές του πώς δουλεύει μια δισκογραφική. Το Stow College είχε φτιάξει μια δική του, μικρή εταιρεία, την Electric Honey, κι έτσι οι φοιτητές της κατεύθυνσης Music Business έκαναν πρακτική πάνω σε κάτι πραγματικό: μία φορά τον χρόνο έβγαζαν ένα single από μια άγνωστη μπάντα της πόλης, και μάθαιναν στην πορεία πώς τυπώνεται, πώς διαφημίζεται και πώς πουλιέται ένας δίσκος.
«Ήταν σαν μια εικονική δισκογραφική», θα το περιέγραφε χρόνια αργότερα ο Stuart Murdoch. «Εμείς ήμασταν η εικονική μπάντα» ("They were like a dummy record company… We were the dummy band.").
Beatbox
Ο Murdoch δεν ήταν φοιτητής του Music Business. Στο Stow είχε βρεθεί μέσα από ένα πρόγραμμα του κολεγίου για άνεργους μουσικούς, το Beatbox, κι εκεί γνώρισε τον Stuart David, που έπαιζε μπάσο. Στο κολέγιο δίδασκε ο Alan Rankine, που στα 80s είχε παίξει στους Associates, μια από τις πιο ιδιαίτερες σκωτσέζικες μπάντες της εποχής, και ήταν από τους ανθρώπους που είχαν στήσει την Electric Honey.
Ο Murdoch είχε ήδη γράψει πολλά τραγούδια. Στα τέλη των 80s είχε αρρωστήσει, με αυτό που ο ίδιος σήμερα λέει απλά σύνδρομο χρόνιας κόπωσης («Είμαι απόλυτα εντάξει με τον όρο σύνδρομο χρόνιας κόπωσης. Περιγράφει αυτό που έχω» — "I'm perfectly happy with chronic fatigue syndrome. That describes what I have."). «Το μεγαλύτερο πράγμα που μου έχει συμβεί ποτέ είναι ότι αρρώστησα στα τέλη των 80s. Ήμουν άρρωστος για περίπου επτά χρόνια» ("the biggest thing that's ever happened in my life was I got sick at the end of the '80s. I was sick for about seven years."), έχει πει. Τα τραγούδια βγήκαν μέσα από εκείνα τα χρόνια, και ο ίδιος δεν ήταν σίγουρος ότι θα άντεχε να τα πάει παραπέρα. «Σκέφτηκα ότι ίσως μπορούσα να φτιάξω έναν δίσκο και μετά να ξαναπέσω στο κρεβάτι του αρρώστου» ("I thought perhaps I could make a record and then collapse back into my sickbed.").
Ένα demo στο μάθημα
Ο Richard Colburn ήταν φοιτητής στο Music Business και έπαιζε τύμπανα. Μια μέρα έφερε στο μάθημα ένα demo του Murdoch, το «Dog on Wheels». Ο Rankine το άκουσε και ήθελε τον Murdoch για την κυκλοφορία της χρονιάς.
Μόνο που η δισκογραφική έβγαζε, όπως κάθε χρόνο, ένα single, κι ο Rankine δεν ήθελε single. Ζήτησε από το κολέγιο να πληρώσει τις ίδιες μέρες στο στούντιο, αλλά για ολόκληρο δίσκο. Το κολέγιο είπε ναι.
Πέντε μέρες
Η μπάντα δεν υπήρχε ακόμα καλά-καλά όταν μπήκε στο στούντιο. Εκτός από τον Murdoch, τον Stuart David και τον Colburn, ήταν ο Stevie Jackson στην κιθάρα, ο Chris Geddes στα πλήκτρα και η Isobel Campbell στο τσέλο, που ο Murdoch την είχε γνωρίσει σε ένα πάρτι Πρωτοχρονιάς. Οι περισσότεροι δεν είχαν παίξει ποτέ μαζί.
Τον Μάρτιο του 1996, στα CaVa Studios της Γλασκώβης, ηχογράφησαν δέκα τραγούδια σε πέντε μέρες: τρεις για να παίξουν και δύο για να δουλέψουν τον ήχο στην κονσόλα. Τα εννιά από τα δέκα παίχτηκαν ζωντανά, όλοι μαζί στο δωμάτιο. Το δέκατο, το «Electronic Renaissance», ήταν μια παλιά, πρόχειρη ηχογράφηση του Murdoch από το Beatbox, που την πέρασαν από μια κασέτα. Ο ήχος που βγήκε είναι ήσυχος και φωτεινός ταυτόχρονα: ακουστικές κιθάρες, ένα τσέλο, η τρομπέτα του Mick Cooke, που τότε έπαιζε ως καλεσμένος, και η φωνή του Murdoch, απαλή, σαν κάποιου που σου μιλάει από κοντά. Ο δίσκος ανοίγει με το «The State I Am In».
«Δεν θα μπορούσε να έχει γίνει με κανέναν άλλο τρόπο. Είχε ενέργεια και δεν είχε τίποτα περιττό» ("There couldn't have been any other way. It was energetic and concise."), είπε ο Murdoch. Και για το τέλος της ηχογράφησης: «Τη στιγμή που ακούστηκε η τελευταία συγχορδία του Tigermilk, άκουσα τι είχε γίνει, και είδα τι είχαμε στα χέρια μας» ("The moment the last chord was struck in Tigermilk, I could hear what was going on, and I could see what we had.").
Χίλια αντίτυπα
Ο δίσκος λεγόταν Tigermilk. Στο εξώφυλλο, μια φωτογραφία που είχε τραβήξει ο ίδιος ο Murdoch: η τότε κοπέλα του με μια λούτρινη τίγρη. Η μπάντα είχε πάρει το όνομά της από μια γαλλική παιδική σειρά των 60s, το Belle et Sébastien, για ένα αγόρι και τον σκύλο του.
Κυκλοφόρησε στις 6 Ιουνίου 1996, από την Electric Honey, σε 1.000 αντίτυπα βινυλίου. Δεν βγήκε σε CD, και δεύτερη εκτύπωση δεν έγινε· το κολέγιο είχε κάνει τη δουλειά του. Ξεπουλήθηκε, και μετά δεν υπήρχε πουθενά. Όσοι το άκουγαν στο ραδιόφωνο, από τον John Peel ή τον Mark Radcliffe, δύο παρουσιαστές του Radio 1 που έπαιζαν ό,τι καινούριο τους άρεσε, δεν μπορούσαν να το αγοράσουν. Τα λίγα αντίτυπα που άλλαζαν χέρια έπιαναν εκατοντάδες λίρες, και ένα πρωτότυπο κοστίζει περίπου τόσο ακόμα και σήμερα.
Έτσι η άσκηση κάποιων φοιτητών έγινε ένας από τους πιο κυνηγημένους δίσκους της δεκαετίας.
Jeepster
Η μπάντα υπέγραψε στη Jeepster, μια μικρή δισκογραφική του Λονδίνου, και τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς έβγαλε τον δεύτερο δίσκο της, το If You're Feeling Sinister. Το Tigermilk έμεινε για τρία χρόνια θρύλος, μέχρι που η Jeepster το επανακυκλοφόρησε το 1999, πρώτη φορά σε CD. Τότε μπήκε στα βρετανικά charts, στο Νο.13.
Τον Φεβρουάριο του 1999 οι Belle and Sebastian είχαν πάρει το Brit Award, το μεγάλο βρετανικό μουσικό βραβείο, για την καλύτερη νέα μπάντα, με ψήφους ακροατών του Radio 1, τρία χρόνια αφότου είχαν βγάλει τον πρώτο δίσκο τους σε χίλια αντίτυπα.
Royal Albert Hall
Το 2016, για τα είκοσι χρόνια της μπάντας, έπαιξαν το Tigermilk ολόκληρο στο Royal Albert Hall του Λονδίνου. Το 2024 ο Murdoch έβγαλε το Nobody's Empire, το πρώτο του μυθιστόρημα, που στηρίζεται στη δική του ζωή τα χρόνια πριν από την μπάντα.
Τον Αύγουστο του 2025 ανακοίνωσαν την περιοδεία για τα τριάντα χρόνια, την άνοιξη και το καλοκαίρι του 2026: στις περισσότερες πόλεις δύο βραδιές, τη μία ολόκληρο το Tigermilk, την άλλη ολόκληρο το If You're Feeling Sinister. Το φθινόπωρο η περιοδεία συνεχίζεται και φτάνει στην Αθήνα, στις 27 Νοεμβρίου 2026, με τη βραδιά του Sinister. Οι λεπτομέρειες είναι στο Sorted.
Η εικονική μπάντα
Η Electric Honey έβγαλε στα χρόνια που ακολούθησαν τα πρώτα τραγούδια των Snow Patrol και των Biffy Clyro, πάντα με φοιτητές να κάνουν τη δουλειά. Ο Alan Rankine πέθανε τον Ιανουάριο του 2023. «Αν δεν ήταν ο Alan, η πορεία μας θα ήταν πολύ διαφορετική. Του χρωστάμε πολλά» ("If it wasn't for Alan, our path would've been very different. We owe a lot to him"), είπε τότε ο Colburn, ο ντράμερ που είχε φέρει το demo στο μάθημα.
Οι φοιτητές που τύπωσαν τα χίλια βινύλια το 1996 έμαθαν, όπως ήταν το σχέδιο, πώς δουλεύει μια δισκογραφική.
Έμαθαν και κάτι που δεν ήταν στο πρόγραμμα: ότι καμιά φορά η εικονική μπάντα είναι η πραγματική.