Δύο τραγούδια λιγότερα

Το 1995 ένα single των Oasis δεν ήταν ένα τραγούδι. Ήταν τέσσερα: το κυρίως, και τρία ακόμα που έμπαιναν από πίσω, τα b-sides, όπως τα έλεγαν από την εποχή του βινυλίου, και που τα αγόραζες μαζί χωρίς να τα έχεις ακούσει. Τα έγραφε όλα ο Noel Gallagher, κι εκείνη τη χρονιά, με τον δεύτερο δίσκο, το (What's the Story) Morning Glory?, να βγαίνει και τα singles να πέφτουν το ένα μετά το άλλο, ο Noel δεν προλάβαινε. «Τα singles έπρεπε να έχουν τρία b-sides, κι εμένα μου έλειπαν πάντα δύο» ("The singles had to have three B-sides and I was always coming up two songs short."), έχει πει.

Ένα από αυτά τα δύο γράφτηκε ένα βράδυ, αργά. «Θυμάμαι ότι απλώς κάθισα με την κιθάρα κατά τις τέσσερις, πέντε το πρωί, και σου ορκίζομαι, το πράγμα απλώς βγήκε» ("I remember just sitting down with the guitar about four or five in the morning, and I swear the thing just came out."). Πού ακριβώς καθόταν, δεν είναι σίγουρος ούτε ο ίδιος. Το 1998 έλεγε ότι ήταν σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου στην Ιαπωνία. Το 2020, ότι ήταν στο σπίτι του στο Camden, και ότι την επόμενη μέρα το έπαιξε στο στούντιο, με ακουστική κιθάρα, και όταν τελείωσε, κανείς στο δωμάτιο δεν είπε λέξη.

Maison Rouge

Το στούντιο ήταν το Maison Rouge, στο Fulham του Λονδίνου, Σεπτέμβριος 1995. Παραγωγή ο Owen Morris, που είχε κάνει και το Morning Glory, μαζί με τον Noel.

Το τραγούδι λεγόταν «The Masterplan» και δεν ακούγεται σαν b-side. Ξεκινάει με μια ακουστική κιθάρα, μόνη, και τη φωνή του Noel, όχι του Liam, όπως και σε άλλα b-sides εκείνης της εποχής, το «Talk Tonight» και το «Half the World Away». Σιγά σιγά μπαίνουν έγχορδα και χάλκινα*, πραγματικά, από μουσικούς που κλήθηκαν στο στούντιο, όχι από πλήκτρα. «Ξοδέψαμε δύο μέρες για τα έγχορδα και τα χάλκινα» ("We spent a couple of days on the strings and the brass…"), θυμάται ο Noel. Μετά το πρώτο ρεφρέν ακούγεται μια κιθάρα που μοιάζει να παίζει από το τέλος προς την αρχή, ένα κόλπο που αγαπούσαν οι Beatles στα τέλη των 60s: είναι το σόλο, ηχογραφημένο ανάποδα. Και το τραγούδι ανεβαίνει, ανεβαίνει, για πέντε λεπτά και κάτι. Μιλάει για το ότι κανείς δεν ξέρει πού πάει η ζωή του, και ότι αυτό είναι εντάξει. «Αυτό συνοψίζει το ταξίδι σου στη ζωή. Το μόνο που ξέρουμε είναι ότι δεν ξέρουμε» ("This sums up your journey through life. All we know is that we don't know."), είπε ο Noel.

Η τέταρτη θέση

Το «Wonderwall» κυκλοφόρησε στις 30 Οκτωβρίου 1995. Στο CD, μετά το «Wonderwall», ήταν το «Round Are Way», μετά το «The Swamp Song», και τέταρτο, τελευταίο, το «The Masterplan». Το single μπήκε στα charts στο Νο.2, πίσω από τους Robson & Jerome, δύο ηθοποιούς τηλεοπτικής σειράς που τραγουδούσαν παλιές επιτυχίες.

Όσοι έφτασαν ως το τέταρτο τραγούδι, το κατάλαβαν αμέσως. Λέγεται ότι ο Alan McGee, το αφεντικό της Creation, της δισκογραφικής των Oasis, είπε στον Noel ότι ήταν πολύ καλό για b-side, και ότι ο Noel του απάντησε ότι δεν γράφει κακά τραγούδια. Οι fans γύρω από την μπάντα του έλεγαν να το κρατήσει. «Όλοι οι fans που ήταν γύρω από την μπάντα έλεγαν “πρέπει να το φυλάξεις για τον επόμενο δίσκο”. Αλλά ο επόμενος δίσκος ήταν δύο χρόνια μακριά τότε» ("All the fans that used to surround the band was always going 'You got to save that for the next album.' But the next album was like two years away at that point."), θυμάται ο Noel.

Και ο Liam; Του άρεσε πολύ. Σύμφωνα με τον Noel, ήταν από τα αγαπημένα του.

Royal Festival Hall

Στις 23 Αυγούστου 1996 οι Oasis ηχογράφησαν ένα ακουστικό σόου για το MTV, το Unplugged, στο Royal Festival Hall του Λονδίνου. Τη στιγμή που έβγαιναν στη σκηνή, ο Liam δεν ήταν μαζί τους. «Βγήκαμε και απλώς δεν ήταν εκεί. Μου είπε: “Δεν το κάνω”» ("We just walked out and he wasn't there… He was just like, 'I'm not doing it.'"), θυμάται ο Noel. Στο κοινό είπαν ότι ο Liam είχε πονόλαιμο. Εκείνος ανέβηκε σε ένα θεωρείο ψηλά στην αίθουσα και παρακολούθησε από εκεί, με μια μπίρα και ένα τσιγάρο, πετώντας κάθε τόσο ατάκες για να πειράξει τον αδελφό του. Ο Noel έχει πει αργότερα ότι ο λόγος δεν ήταν ο λαιμός: υπήρχαν φήμες ότι ο Liam έπινε δύο μέρες, και όταν έφτασε, μια ώρα πριν από το σόου, ήταν «τελείως λιώμα» ("absolutely sh*tfaced"). Ο Noel τραγούδησε όλο το σόου μόνος του. Ανάμεσα στα τραγούδια, το «The Masterplan».

Έτσι το τραγούδι έγινε, για τα καλά, δικό του. Και έτσι το άκουσε πολύς κόσμος στην Αμερική, όπου τα b-sides των Oasis δεν κυκλοφορούσαν καν, εκτός από ακριβά CD εισαγωγής.

Η συλλογή

Για αυτούς ακριβώς, τους fans στην Αμερική και στην Ιαπωνία που δεν έβρισκαν τα b-sides, η Creation έβγαλε τον Νοέμβριο του 1998 μια συλλογή με δεκατέσσερα από αυτά. Την ονόμασαν The Masterplan, και την έκλεινε το ίδιο το τραγούδι. Η συλλογή μπήκε στο Νο.2 των βρετανικών charts, πούλησε πάνω από 120.000 αντίτυπα την πρώτη εβδομάδα, και ήταν ο τελευταίος δίσκος των Oasis στην Creation.

Ο Noel, τότε, το έλεγε ήδη ανοιχτά: «Είναι το αγαπημένο μου τραγούδι από όσα έχω γράψει, νομίζω» ("That's my favourite song I have ever written I think."). Και στο περιοδικό NME: «Ήμουν πολύ περήφανος γι' αυτό, ρε γαμώτο, και είμαι ακόμα. Είναι το αγαπημένο b-side όλων. Νομίζω ότι είναι το καλύτερο τραγούδι που έχω γράψει ποτέ» ("I was really fucking proud of it and I still am. It's everybody's favourite B-side. I think it's the best song I've ever written.").

Τρελό

Με τα χρόνια, η περηφάνια έγινε απορία. «Έγραφα το “The Masterplan”, το “Talk Tonight” ή το “Half the World Away”, και κανείς δεν έλεγε “θες να το κρατήσεις;”. Μόνο καθώς περνούσαν τα χρόνια κατάλαβα ότι αυτό ήταν τρελό» ("I'd write The Masterplan, Talk Tonight or Half The World Away and nobody would say, 'Do you want to hold that back?' It's only as the years have gone along that I've realised that was mental."), είπε το 2020. Δεν σκεφτόταν κανείς καθαρά εκείνα τα χρόνια, έχει παραδεχτεί, ούτε ο ίδιος ούτε η δισκογραφική.

Το πήγε και ένα βήμα παραπέρα: «Το The Masterplan θα έπρεπε να ήταν το Be Here Now, και το Be Here Now θα έπρεπε να ήταν ένα μάτσο b-sides» ("The Masterplan should have been Be Here Now, and Be Here Now should have been a bunch of B-sides."). Το Be Here Now ήταν ο τρίτος δίσκος των Oasis, του 1997, αυτός που ακολούθησε το Morning Glory, και ο Noel λέει σήμερα ότι ένα από τα προβλήματα του δίσκου ήταν ακριβώς αυτό: ότι τα καλύτερα τραγούδια είχαν ήδη φύγει σε b-sides.

Encore

Όταν οι Oasis διαλύθηκαν, το 2009, ο Noel πήρε το τραγούδι μαζί του. Με τους High Flying Birds, την μπάντα που έφτιαξε μετά, το έπαιξε εκατοντάδες φορές, περισσότερες, σύμφωνα με τις καταγραφές των fans, απ' όσες το είχαν παίξει ποτέ οι Oasis. Το 2023 η συλλογή The Masterplan επανεκδόθηκε για τα 25 χρόνια της, και μπήκε ξανά στο Νο.2, πίσω από την Taylor Swift. Λίγο μετά ο Noel το ηχογράφησε ξανά, στα στούντιο Abbey Road, εκεί όπου έφτιαχναν τους δίσκους τους οι Beatles.

Στις 4 Ιουλίου 2025, στο Κάρντιφ, οι Oasis βγήκαν ξανά στη σκηνή μετά από δεκαέξι χρόνια. Όταν ήρθε η ώρα του encore, της επιστροφής στη σκηνή για τα τελευταία τραγούδια, το πρώτο τραγούδι που ακούστηκε ήταν το «The Masterplan», με τον Noel στη φωνή. Το τραγούδι που κάποτε χώθηκε στην τέταρτη θέση ενός single, τριάντα χρόνια μετά άνοιγε το φινάλε σε ένα γεμάτο στάδιο.

Το μόνο που ξέρουμε, όπως λέει κι ο ίδιος, είναι ότι δεν ξέρουμε.

*Χάλκινα λέγονται τα πνευστά όργανα που είναι φτιαγμένα από μέταλλο, όπως η τρομπέτα, το τρομπόνι και η τούμπα.

ΑΚΟΥ ΤΟ: SPOTIFY YOUTUBE MUSIC